900 сыллаахха оччотооҕу Боотуруускай улуус Тааттатын Амматыгар Учай сиригэр Алексей Елисеевич Кулаковскай–Өксөкүлээх Өлөксөй «Байанай алгыһа» диэн хоһоонун суруйуоҕуттан саха суругунан литературата төрүттэммитинэн ааҕыллар. Айымньы төһө да XX үйэ маҥнайгы сылыгар үөскээтэр, оччотооҕу саха суругун тарҕаныытын кыараҕас ыырыгар хаайтаран, 23 сыл буолан баран биирдэ күн сирин көрбүтэ. Ол сахха, үөрэхтээх, айар куттаах сахалар биирдиилээн үөскээн испит кэмнэригэр, тоҕо уонна хайдах маҥнайгы олугу Өксөкүлээх Өлөксөй уурбутай?
Өксөкүлээх Өлөксөй айар үлэтин өр кэмҥэ үөрэппит Гуманитарнай чинчийии уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах омуктар проблемаларын институтун литератураҕа уонна фольклорга салаатын сэбиэдиссэйэ, профессор, филология наукатын доктора Надежда Володаровна Покатиловалыын сэһэргэһиини таһаарабыт.
– Надежда Володаровна, Өксөкүлээх Өлөксөй саха суругунан литературатын төрүттүүр туһунан санааҕа хаһан, хайдах кэлбитэ буолуо дии саныыгыный?
– Мин санаабар, киниэхэ итинник толкуй өссө реальнай училищеҕа үөрэнэр кэмнэригэр киирбит бадахтаах. Литературабыт айар аҕатын олоҕун ити кэмин биллибэт өрүтэ, биир кистэлэҥэ эрээри, кини онно үөрэнэр кэмигэр суруммут аҕыйах кэниспиэктэрэ кэрэһэлииллэринэн, эдэркээн киһи үлүһүйэн туран тиҥсирийбит, үөрэппит эйгэтэ олус киэҥ эбит. Ол курдук кини былыргы грек, рим омуктар (античнай) литератураларын историятын чинчийбит. 18–19-с үйэтээҕи поэттар Гораций поэтика туһунан үлэлэрин нууччалыы тылбаастаабыттарын сиһилии үөрэппит. Горацийы латыын тылынан да аахпыт буолуон сөп.
Аны Пушкин туһунан рефератын ылан көрүөҕүҥ. Дьиҥэр, устудьуон оҕо үлэтэ. Ол эрээри манна кини эмиэ бэйэтин сааһыгар холооно суохтук сүрдээх дириҥник хасыһан үлэлээбит, чинчийээччи быһыытынан айымньылар ис хоһоонноругар иҥэн-тоҥон киирбит. Холобур, Александр Сергеевич «Борис Годунов» диэн драматын «Норуот ах барар» («Народ безмолвствует») диэн этиинэн түмүктээбитэ биллэр. Оччотооҕу кэм театрдара маҥнай бу ремарканы сыанаҕа хайдах сатаан туруоралларын даҕаны өйдөөбөтөхтөрө. Оттон саҥа үөрэхтэнэн эрэр 16 саастаах Алеша Кулаковскай бу икки тылга болҕомтотун хатаабыта.
Кини Пушкин уус-уран литература бары көрүҥнэригэр уһулуччу көрдөрүүтүн бэлиэтиир суругар сахаларга кэлэр үйэҕэ хайдах суруйааччылар үүнэн-сайдан тахсыахтаахтарын ойуулуур. Саха литературатыгар итинник силистээх-мутуктаах, дириҥ ис түгэхтээх санаалары этэн, суол ыйар. Бэйэтин Пушкинныын алтыһыннарар, кини таһымыгар талаһар санаалаах буолуон сөп. Өйдөөн көрдөххө, оннук көстүү кини үгүс бэлиэтээһиннэригэр биллэн ааһар. Ол курдук, Пушкин көннөрү күннээҕи олохтон поэзия өрүттэрин өйдөөн көрөрүн, ааспыт үйэлэри сыысхала суохтук ойуулуурун уонна нуучча норуотун улуу классига уус-уран айымньы хайа баҕарар көрүҥэр уһулуччу дьоҕурун бэлиэтиир. Мантан сэрэйдэххэ, үйэтэ уһаабыта буоллар, Кулаковскай кэлин прозаҕа киириэхтээҕэ хаалбыт бадахтаах.
Дьэ ити курдук аан дойду сайдыылаах омуктарын литератураларын үөрэтэн, ааттаах-суоллаах суруйааччылар айымньыларыттан сайдан баран, Өксөкүлээх Өлөксөй 1897–1899 сыллардаахха саха суругунан литературатын төрүттүүр туһунан санаата иитиллэн, ситэн-хотон тахсыбыта буолуо диэн сабаҕалыыбын.
Манна даҕатан ахтан аастахха, Кулаковскайдаах Софронов өссө 1912 сыллаахха, оччотооҕу Саха сирин салалтатыгар «О создании кружка любителей изящной словесности» диэн ааттаах кумааҕы түһэрбиттэрэ. Ол эбэтэр кинилэр оннук анал дьарыктаах түмсүү тэрийэр санааламмыттар. Кинилэр бу докумуоннарыгар сүрдээх күүстээх былааннары хас даҕаны хайысхаҕа арааран ыйбыттар. Бастакытынан, нууччалыы тыллаах айымньылары сахалыы тылбаастааһын; иккиһинэн, олоҥхо тылбааһын оҥоруу; үсүһүнэн, Россия норуоттарын ааҕааччылара сахалыы тыллаах айымньылары кытары билсэллэригэр эмиэ тылбаас үлэтин ыытыы уонна төрдүс хайысхаларынан саха суругунан литературатын төрүттээһин(!). Кэрэхсэбиллээҕэ диэн, бу төрдүс хайысхалара кинилэр сүрүн соруктара этэ, ону ити куруһуок тэрийиитин туруорсар докумуоннарыгар саһыары тутан киллэрбиттэр. Бука, салалта хараҕын бу төрдүс кэрдиистэрэ ааллаҕа буолуо, этиилэрэ өйөммөтөх…
– Надежда Володаровна, Өксөкүлээх Өлөксөй «Байанай алгыһа» айымньытын литератураҕа суолтата туохха сытарый?
– Хайа баҕарар омук бэйэтин литературата төрүттэммит кэмин билэр, билинэр. Биһиги, сахалар, суругунан литературабыт маҥнайгы хараҥаччытынан Өксөкүлээх Өлөксөй «Байанайын алгыһа» поэмата буолар. Биллэрин курдук, бу айымньы суруйааччы 1923 сыллаахха тахсыбыт «Материалы для изучения верований якутов» диэн кинигэтигэр бэчээттэммитэ. Дьэ туран, тоҕо Алексей Елисеевич чуолаан бу айымньыта суругунан литература маҥнайгы саҕаҕын аспыта диибитий? Тоҕо диэтэххэ, бу айымньыга маҥнайгынан ааптар хараҕынан суруйуу үрдүк таһыма көстөр. Ааптар хараҕынан көрүүтэ диэн суруйааччы айымньытыгар дьоруойдарын оннуларын олохтоон, сэһэнин ис хоһоонун сыыйа арыйан, ааҕааччы өйүнэн дьүһүйэн көрөрүгэр сөпкө сирдээн биэрии буолар. Ол аата Кулаковскай норуот тылыгар сөҥө сылдьар алгыһы ылан литературалыы уус-ураннык чочуйан, ааптар хараҕынан тиһэн кумааҕыга түһэрэр.
Дьиҥэр кини маннык ньыманы өссө 1908 сыллаахха суруйбут уонна маҥнайгынан бэчээккэ тахсыбыт «Абааһы андаҕара» диэн поэматыгар туттубута эмиэ биллэр. Үгүс дьон «Абааһы андаҕарын» Михаил Лермонтов «Демон» поэматын тылбааһын курдук саныыллар эрээри, дьиҥэр, Өксөкүлээх Өлөксөй бу үлэтин норуотун үгэһигэр чугаһатан, саха андаҕарыгар атылыы тутан суруйбута. Жанра төһө да поэма диэн ыйыллыбытын үрдүнэн, кини айымньытын уус-ураннык тэҥ тэтими тутуһан, кэпсээн киэптээх суруйар. Прозаҕа маннык суруйуу чаҕылхай холобура былыргы түүр омуктар эпостарыгар көстөрүн туһунан лингвист, литератураны чинчийээччи Виктор Жирмунскай бэлиэтээн турар. Кулаковскай поэмата кэпсээн курдук саҕаланан баран, аны устуруокаларга арахсан, былыргы саха андаҕарын киэбинэн «андаҕайабын» диэн хат-хат этиллэрин быыһыгар эмиэ тэҥ тэтиминэн доҕуһуоллатан, хоһоон көрүҥүнэн суруллар. Холобур, саха тылын-өһүн чинчийээччи, этнограф Сергей Ястремскай уһулан хаалларбыт андаҕардарыгар бука, хоһоон көрүҥүнэн суруллубуту булар саарбахтардаах буолуо дии саныыбын. Өксөкүлээх Өлөксөй төһө да итинник хоһоону суруйууга уларыта тутууну киллэрбитин иһин, кэпсээни уонна хоһоону дьүөрэлээн айымньы тутулун байытан суруйууга кини маҥнайгы хараҥаччы буоларын бигэргэтии билигин да өссө быһаарылла илик диэххэ сөп.
– Саха суругунан литературатын төрүттээбит поэт саха хоһоонун туһунан туох көрүүлээх этэй?
– Айар тылбыт аҕата хоһоон суруйуутугар туспа көрүүлээх этэ. Кини «уус-уран поэзия хайаан даҕаны аллитерацияны тутуһан туран суруллуохтаах уонна төрүт үгэстэртэн туоруо суохтаах» диэн толкуйдааҕа. Ол иһин айымньыларыгар хара маҥнайгыттан итинник суолу тутуспута.
Кулаковскай бу көрүүтүн ааспыт үйэ сүүрбэһис сылларын сорох суруйааччылара маҥнай утаа өйдөөбөтөхтөрө, сүһүөхтэри дьүөрэлээн, хатылаан туттууну айымньыны киэргэтии (орнаментальная функция) эрэ курдук ылыналлара. Дьиҥэр, кинилэр ити ньыманы төрүт утарбаттара, бэйэлэрин айымньыларыгар тутталлара эрээри, маннык көстүү сүрүннээн тылыөһү эрэ тупсарыы диэн санаанан сирдэтэллэрэ. Ол эрэн Алексей Елисеевич толкуйа быдан түгэхтээх, истээх этэ. Кини аллитерацияны тутуһан хоһоону олус сиэдэрэйдик уонна уус-ураннык таҥан, дьиҥ ис өйдөбүлүн арыйарга дьулуһар сыаллааҕа. Ити көрүүтэ туһааннаах кэмигэр өйөммөккө, салгыы ситэ сайдыбакка, литературабыт өссө да тирэҕин булбакка сыллар-хонуктар ааһан испиттэрэ.
Бу боппуруоска Өксөкүлээх суох буолбутун кэннэ 1928–1929 сылларга Саха суругун кэмитиэтэ (Комитет якутской письменности) үлэтин сүнньүнэн эргиллибитэ. Кэмитиэт саха алпаабытын, тыл, сурук-бичик кыһалҕатынан эрэ муҥурдаммакка, өссө литератураҕа эмиэ болҕомтотун хатаан, оннун була илик хоһоон литературалыы көрүҥүн сайдыытынан эмиэ дьарыктаммыта. Салгыы ханнык суолу тобулуохха сөбүй диэн сытыы ыйытыы турбута. Ити кэмҥэ Ленинград куорат Илин омуктар тылларын институтун саҥа бүтэрэн кэлбит, теорияҕа чиҥ билиилээх Гавриил Васильевич Баишев-Алтан Сарын күөрэс гына түспүтэ. Кэмитиэт бэрэссэдээтэлинэн үлэлии олорор Платон Ойуунускай эрчимнээх, билиигэ тардыһар төлөнө умайа сылдьар эдэр киһини тута учуонай сэкирэтээринэн анаабыта. Кэмитиэт үлэһиттэрэ – ити ааттаммыт дьон, Күндэ, Эллэй уо.д.а. буолан бу боппуруоска тиһиктээхтик ылсыбыттара. Оччотооҕу мөккүөрдээх мунньахтар боротокуоллара кэрэһэлииллэринэн, хоһоону сатабыллаахтык айыыга тирээн турар кыһалҕа күүстээхтик ырытыллыбыт эбит. Маныаха, кинилэр бары суруйааччы эрэ буолан туран ити боппуруоһу көтөхпүттэр диир сыыһа. Кинилэр инники күөҥҥэ саҥа үөскээн, сүһүөҕэр тура сатыы сылдьар саха суругунан литературатын дьылҕатын туруораллара. Оччотооҕу дьон манна да санаалара атын-атына. Төрүт өбүгэбит өһүнэн суруллубуту утарааччылар даҕаны көстүбүттэрэ.
Кэмитиэт дьүккүөрдээх үлэтин түмүгэр үөскээбит мөккүөрдэр Өксөкүлээх Өлөксөй олоҕун тиһэх сылларыгар суруйан хаалларбыт «Правила якутского стихосложения» (1925 с.) диэн ыстатыйатыгар болҕомтолорун хатыылларыгар тиийбиттэрэ. Манна даҕатан эттэххэ, Кулаковскай бу ыстатыйата норуотугар кэс тылын кэриэтэ суруллубут буолуон сөп. Кэпсэтии кыттыылаахтара бары биир-биир дакылаат аахпыттар. Хомойуох иһин, Ойуунускайдаах Эллэй эрэ дакылааттара биһиги кэммитигэр диэри тиийэн кэлбиттэр. Оттон Алтан Сарын этиитин ис хоһоонун истибит дьон ахтыыларыттан эрэ быһаарыахха сөп. Дакылааттаабыт суруйааччылартан кини эрэ «сахалыы хоһоон дорҕоон дьүөрэлэһиитинэн суруллуохтаах эбит» диэн санааҕа кэлэр. Ол курдук кини кэлин кэккэ үлэлэригэр ити албаһы туттар буолбута биллэр. Алтан Сарын Өксөкүлээхтэн уратыта диэн, маннык ньыманы кэпсээннэригэр эмиэ туттан саҕалыыр. Ол эбэтэр биир тэтиминэн, сэргэ дорҕооннорунан хоһоон эрэ буолбакка, кэпсээн эмиэ суруллуон сөбүн көрдөрөр.
Гавриил Васильевич Ленинградка үөрэммит университетыттан теорияҕа киэҥ билиини иҥэринэн кэлиитигэр, кини хараҕын далыгар Өксөкүлээх Өлөксөй суруйан хаалларбыт айымньылара уонна ити үөһээ ааттаммыт ыстатыйата түбэһэ түһэннэр, айар үлэтин тута практикаҕа кубулуппута. Кулаковскай былыргы сээркээн-сэһэнньиттэр, олоҥхоһуттар курдук тыл ис өйдөбүлүнэн, баайынан, оһуорунан-мандарынан айымньы ис хоһоонун арыйыы сатабылын литератураҕа киллэрбитин биһирээбитэ, кинилиин сөпсөспүтэ.
Литературабыт бу өрүтэ билигин эмиэ ситэ үөрэтиллибэккэ, иһирдьэ киирэн иҥэн-тоҥон чинчийиллибэккэ турар. Биһиги суруйааччылар айымньыларын ис тутулун фольклору кытары тэҥнээн үөрэтиэх тустаахпыт.
– Надежда Володаровна, Өксөкүлээх Өлөксөй айымньыларын таҥарыгар өссө туох ньымалары туттар, туһанар этэй?
– Холобур курдук суруйааччы биир уһулуччу айымньытын «Ойуун түүлүн» көрүөҕүҥ. Поэма сүрүн дьоруойа сүрдээх сакральнай, ытык суолталаах. Ааптар ойуунунан сирэйдээн омугун былыргы култууратын, сиэрин-туомун, итэҕэлин көрдөрөр уонна бэйэтэ туораттан көрөн кэпсиир ньыматын туттар. Ол эбэтэр кэпсээнньит көрүүтүн уонна сүрүн дьоруойун икки ардыгар быыһы үөскэтэр. Биирэ иккиһигэр харгыс буолбакка, бэйэ-бэйэлэрин сүрдээх тупсаҕайдык ситэрсэн, поэма ис хоһооно сыыйа ырылыччы арыллан барар. Ол эрэн ааптар көрүүтэ айымньы бүттүүнүн үрдүнэн сабардаан турар.
Ааспыт үйэҕэ олорон ааспыт культуролог, биллэр литературовед Михаил Михайлович Бахтин Европа аатырбыт суруйааччыларын үлэлэригэр маннык көрүүнү туһанан күүстээх айымньыны чочуйан таһаарыыларын «авторская интенция» диэн сүрэхтээбитэ. Өйдөнөр гына эттэххэ, Өксөкүлээх ойуунун үөһэттэн көрөн ойуулуур уонна кини норуотун инникитин көрүүлэнэр сакральнай үгэһин туһанан сэһэргиир. Ойуун өтө көрүүтүн сэрэтэр өрүт оҥорон, үүнэр үйэҕэ туох мөккүөрдэр күөрэйээри туралларын ыйан туран, аан дойду кыһалҕатын эрэ буолбакка, бүтүн куйаар таһымынан ойуулаан, барытын олус сатабыллаахтык таҥан таһаарар. Онно айымньы тыла-өһө күүс-көмө буолан, ахсым ат кэриэтэ ааҕааччыны бэйэтэ сирдиир. Суруйааччы үлэтигэр маннык үрдүк таһымҥа тахсыбытын көрөн оччотооҕу үөрэхтээх дьон тута иилэ хабан ылан, үтүктээччилэр, бэйэлэрин кыахтарын холонон көрөөччүлэр эмиэ көстүбүттэрэ. Алексей Елисеевич бу айымньытынан уус-уран литература көмөтүнэн сурук ханнык баҕарар көрүҥүн айыахха сөп диэн көрдөрбүтэ.
Поэма маннык ис хоһоонноох тутула Өксөкүлээх ити кэминээҕи үгүс үлэлэригэр көстөр. Бэл, тэттик айымньыларыгар кытары ол сылдьар. Холобур, «Чабырҕах» диэн үлэтин ылан көрүөҕүҥ. «Чабырҕах», аата да этэринии, эмиэ норуот тылынан айымньытын курдук суруллар эрээри, хоһоон тэтимин тута сылдьар. Онус сылларга суруйбут «Билбит-көрбүт» үлэтигэр эмиэ дорҕооннор дьүөрэлэһиилэрин туттар. Эмиэ ити кэмҥэ суруллубут «Борокуот аалы» көрүөҕүҥ. Ааптар киэҥ байҕаллары уһаты-туора устар саҥа үйэ дьикти тэрилин улаханнык сөҕөр-махтайар, онтон долгуйуу былаастаах ойуулуур. Суруйааччы манна сүрүн дьоруойун ааптар кынатын анныгар саһыарар, биитэр дьоруойунан бэйэтин суруйааччы хараҕынан көрүүтүн кистии тутар. Кулаковскай сүрүн дьоруойун – көннөрү саха киһитин хараҕынан олоҕор маҥнайгытын уунан устар тэрилгэ олорсон айаҥҥа турунар. Дьоруой хараҕынан:
Ол уһуутаабыта
Улуу дойду оҕуһа
Орулаан эрэрин курдук
Уһун үлүгэрдик
Ол-бу улуу үрэхтэр
Улаҕаларын диэки
Ой дуораана буолан
Уораһыйан-дуораһыйан
Куҥкунуу турда…
Ол сахха маннык ньыманы туттуу, норуот ырыаһыттарын холобурдаабатахха, бука, эмиэ саарбахтардаах буолуон сөп. Бу хоһоон саха литературатыгар саҥа көстүүнэн буолбута.
Суруйааччы саҥа кэм тыына кэлэн эрэрин бэркэ өйдөөбүтэ. Кулаковскай «Ойуун түүлүн», «Интэлигиэнсийэҕэ суругун», «Өрүс бэлэхтэрин» Саха сирин оччотооҕу биир бөдөҥ атыыһыта, мецената, дириҥ толкуйдаах саха саарына Семен Петрович Барашков олоҕор олорон суруйбута биллэр. Бу, биллэн турар, оччотооҕу кэм кини өйүгэр-санаатыгар дьайыытын бэлиэтэ буолар.
– Оттон «Сайын кэлиитэ» диэн айымньыта айылҕа уһуктуутун эрэ хоһуйуу диир эмиэ дубук буолуо дуу?
– Суруйааччы бу айымньытыгар чахчы, аата да этэринии, дьыл кэмэ уларыйыытын хоһуйар. Саха кутугар-сүрүгэр олус чугас теманы булан туттар. Ол эрээри, омос көрдөххө көннөрү хайа баҕарар саха киһитин толкуйун курдук суруллубут үлэтигэр Өксөкүлээх Өлөксөй эмиэ төрүт атын, ураты өйдөбүлү көбүтэр. Холобура «Ойуун түүлүгэр» сүрүн миэстэни ойуун ылар буоллаҕына, «Сайын кэлиитигэр» кини норуот ырыаһытын киллэрэр. Суруйааччы саха олоҕор-дьаһаҕар, култууратыгар норуот ырыаһыта былыр-былыргыттан биир дьоһун сирэй буоларын билэр буолан, айымньытыгар кинини ыллатан, уһун-унньуктаах кыһын кэннэ айылҕа силигилии тыллыытынан бар дьонун кутун-сүрүн уһугуннарар. Тыл күүһүнэн айылҕа, тулалыыр эйгэ, дьон санаата уһуктар. Мин санаабар, Өксөкүлээх суруйааччы, сэһэнньит быһыытынан маҥнайгынан норуот ырыаһытын итинник литератураҕа киллэрбитэ эмиэ бэлиэтэниэхтээх. Айымньыга хомоҕой тыллаахтар, илбистээх саҥалаахтар бар дьоннорун өйдөрүгэр-санааларыгар, куттарыгар-сүрдэригэр дьайыылара көстөр. Бу эмиэ литература таһымын, кыаҕын үрдэтэр уһулуччу көстүү. Тылы сатаан таба туттан, дьон муунтуйбут санаатын уларытыахха сөбүн мэктиэлээһин.
– Надежда Володаровна, суругунан литературабыт төрүттэниитигэр олоҥхо сабыдыала хайдаҕый?
– Олус улахан. Бастатан туран, биһиги литературабыт төрүт кураанахха үөскээбит буолбатах. Олоҥхоттон силис-мутук тардарын тылга сыһыаннаах саха эрэ барыта билэр. Олоҥхо диэн былыр-былыргыттан күн бүгүҥҥэ диэри ситимэ быстыбакка кэлбит духуобунай култуурабыт. Оттон литература олоҥхоҕо тирэҕирэн норуот суругунан тарҕанар уус-уран айымньыта буолан тахсара бэйэтэ туспа ирдэбиллэрдээх, сокуоннардаах. Өксөкүлээх маны эмиэ ким-хайа иннинэ өйдөөн, хара маҥнайгыттан бэйэтин үлэлэригэр киллэрэн барбыта.
Кини үлэлэрэ Литература уонна тылбаас хамыыһыйатыгар (Литературно-переводческая комиссия) үгүстүк ырытыллыбыттара. Хамыыһыйа чилиэттэрэ ааптары бэйэтин кытары тыл-тылларыгар киирсибэтэх, көрүүлэрэ сөп түбэспэтэх да түгэннэрэ эмиэ бааллар. Ол курдук сорох дьон Кулаковскай үлэлэригэр ардыгар фольклортан туоруурун утаран турбуттара. Оччотооҕу кэмҥэ фольклор инники күөҥҥэ сырыттаҕа. Кинилэр Өксөкүлээх фольклор таһымыттан үрдээбитин өссө өйдүү иликтэрэ. Ол эрэн кини үлэтэ ити кэмнэри барытын уйан, норуот өйүгэр-санаатыгар өтөн киирэн, дьон ылынар күнэ-дьыла кэлэн испитэ. Кулаковскай суругунан литературабыт төрүттэниитигэр киллэрбит биир сүдү көстүүтүнэн итини эмиэ киэн тутта этиэххэ сөп. Өксөкүлээх феномена итиннэ сытар.
Сахалар суругунан литературабыт төрүттэниитин ис-иһигэр киирэн билистэххэ итинник сиэрдээх-силиктээх эбит. Оччотооҕу саха омуга саҥа XX үйэҕэ атыллыырыгар Өксөкүлээх Өлөксөй норуот иһиттэн тыыллан-хабыллан тахсыбыта эмиэ мээнэҕэ буолбатаҕа буолуо. Надежда Володаровна кэпсээбитин курдук, биһиги сахалар улаҕа дьылларбытыттан уос номоҕунан бэриллэн кэлбит өбүгэлэрбит үгэстэрэ литературабыт төрүттэниитигэр сүрүн тирэх буолан, үйэттэн ордук эрэ суруктаммыт-бичиктэммит омукка былыргыны кытары ситиммитин билигин күннээҕи олохпутугар тута сылдьабыт. Үйэлэр биир-биир сундулуйан устан ааһан иһиэхтэрэ. Литературабыт айар аҕата, уус-уран тыыл маастара Өксөкүлээх Өлөксөй норуот иһиттэн тыыллан-хабыллан тахсыбыта эмиэ мээнэҕэ буолбатаҕа буолуо. Надежда Володаровна кэпсээбитин курдук, биһиги сахалар улаҕа дьылларбытыттан уос номоҕунан бэриллэн кэлбит өбүгэлэрбит үгэстэрэ литературабыт төрүттэниитигэр сүрүн тирэх буолан, үйэттэн ордук эрэ суруктаммыт-бичиктэммит омукка былыргыны кытары ситиммитин билигин күннээҕи олохпутугар тута сылдьабыт. Үйэлэр биир-биир сундулуйан устан ааһан иһиэхтэрэ. Литературабыт айар аҕата, уус-уран тыыл маастара Өксөкүлээх Өлөксөй арыйбыт аартыга кэлэр көлүөнэҕэ тиийэ тэнийэ, тарҕана турдун!
Утум Захаров
Читайте нас в:
