Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституционнай Сэбиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Алексей Ефимов СӨ Конституциятыгар (Төрүт сокуонугар) уларытыылары уонна эбиилэри киллэрии туһунан санаатын үллэһиннэ.
Алексей Михайлович этэринэн, Төрүт сокуоҥҥа уларытыылары көҕүлээһин сүрүн төрүөтүнэн 2020 сыллааҕы дойду Конституциятын уларыйыыта буолар.
Бу – “Олохтоох бэйэни салайыныы уорганнарын туһунан” 33-с №-дээх уонна “Арассыыйа субъектарыгар публичнай уорганнар тэриллиилэрин олохтуур туһунан” 414-с №-дээх федеральнай сокуоннар олоххо киириилэрэ. Итиннэ сөп түбэһиннэрэн регионнар Төрүт сокуоннарыгар уларытыылар киллэриэхтээхтэр, онон бу оруннаах дьайыы буолар диэн Алексей Ефимов тоһоҕолуур.
«Биһиги Конституционнай Сэбиэт үлэһиттэрэ бу сокуон барыла оҥоһуллуутугар көхтөөх кыттыыны ылбыппыт. Ол курдук, өрөспүүбүлүкэ Ил Дарханын уонна бырабыыталыстыбатын дьаһалтатын салайааччыта Георгий Михайлов аннынан оробуочай бөлөх тустаах барылы көрбүтэ. Онно Сэбиэттэн үс киһи – мин, конституционнай эспиэр Дмитрий Миронов уонна ХИФУ юридическэй факультетын кафедратын сэбиэдиссэйэ Альбина Степанова буолан хас да мунньахха кыттыбыппыт, сокуоннары чопчулаабыппыт”, — кэпсиир Ефимов.
Уларыытылар ис хоһооннорун сорох дьон сыыһа өйдүүр диэн Ефимов тоһоҕолуур. Холобур, Төрүт сокуон 72-с ыстатыйатыгар олоҕуран, СӨ Ил Дархана күндү таас уонна металл сыаннастарын судаарыстыбаннай фондатын хараллыытын хааччыйыахтаах уонна туһаныллыытын быһаарыахтаах диэн балаһыанньа хантан кэллэ диэн ыйыталлар. Бу эмискэ баар буолбут быһаарыы буолбатах диир Ефимов.
«Ити балаһыанньаны Ил Түмэн икки сыллааҕыта күндү таастары туһаныы туһунан 1998 сыллааҕы өрөспүүбүлүкэтээҕи сокуон 6-с, 7-с, 8-с ыстатыйаларыгар 2023 сыл ыам ыйын 3 күнүгэр эбии киллэрэн биэрбитэ. Онно олоҕуран аны Конституция уларыйыа. Ол түмүгэр, субъект күндү тааһы туһаныыны хонтуруоллуур кыаҕа күүһүрүө. Долгуйар сатаммат».
Аны туран, олохтоох салайыныы туһунан үс ыстатыйаны чопчулуохтара. Итини олохтоох салайыныы икки таһымнаах тиһигиттэн аккаастаныы диэн сыыһа өйдөбүл баар. Бу туһунан 99-с ыстатыйа тыытыллыбат диэн Алексей Михайлович этэр.
«Саҥа 33-с №-дээх федеральнай сокуоҥҥа олоҕуран 98-с, 100-с, 101-с ыстатыйаларга уларытыы киириэ. Холобур, 101-с ыстатыйаҕа олохтоох салайыныы уорганын сокуоннайа суох уурааҕа суут эрэ бэрээдэгинэн көтүллэр диэн суруллар. Ол эрэн, олох көрдөрөрүнэн, ити уураахтар борокуруор бырачыаһынан, суутунан эбэтэр олохтоох уорган бэйэтин быһаарыытынан эмиэ көтүрүллэллэр. Ити көннөрүллүө», — диэтэ Ефимов.
Киирээри турар уларытыылартан ордук кэрэхсэбиллээҕэ, олохтоох салайыныыга туһуламмыт 100-с ыстатыйаҕа судаарыстыбаннай боломуочуйа үбүлэнэр эрэ түгэнигэр бэриллэр диэн ыйыллыа.
«Үп-харчы көрүллүбэт буоллаҕына, тустаах боломуочуйа тарҕаммат. Эрдэ ити балаһыанньаттан сылтаан салайааччылары араас эппиэтинэскэ тардыылара элбэх этэ. Сыыһа сууттаныы кытта баара. Ол иһин Конституцияҕа уларыытылар, эбиилэр барыта сокуон уонна киһи туһугар оҥоһуллаллар дии саныыбын», — диэн санаатын түмүктүүр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституционнай Сэбиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Алексей Ефимов.
Ил Түмэн пресс-сулууспатын хаартыскаҕа түһэриитэ
Читайте нас в:
