Бултаныллар кыыллар ахсааннарын сүрүннээһин дьаһаллара кыыл-сүөл ахсаанын сөптөөх таһымҥа тутар, ыарыы туран тарҕанар кутталын уонна хаһаайыстыбаҕа таһаарар хоромньуларын бохсор соруктаах сыл аайы ыытыллаллар.
Ол сүнньүнэн норуот хаһаайыстыбатыгар хоромньуну оҥорор уонна дьон-сэргэ олоҕор суоһуур адьырҕа кыыллары боччуйар үлэ ааспыт 2025 сылга хайдах түмүктэммитин Саха Өрөспүүбүлүкэтин кылаабынай охотоведа – Экология, айылҕаны туһаныы уонна ойуур хаһаайыстыбатын министиэристибэтин булка уонна бултаныллар кыылы-сүөлү харыстааһыҥҥа департаменын салайааччыта Владимир Решетников билиһиннэрдэ. Онуоха туһааннаах бирикээһи министиэристибэ былырыын тохсунньу 20 күнүгэр таһааран турар.
Кыһыҥҥы кэрийэн ааҕыы дааннайынан, өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 8 059 бөрө баара бэлиэтэммит. Бу сиэмэх кыыл чуолаан хайа-ойуур сирдээх түбэлэргэ таба иитэр хаһаайыстыбалар аттыларыгар элбэх. Оннук сиргэ-уокка сонордоһор олус уустук. Анаан-минээн бөрөлүүр 16 биригээдэ тэриллибит. Ити гынан баран, үп-харчы кырыымчыгынан, бөрөһүттэр ороскуоттарын толуйууга 1,2 мөл. тахса солкуобай кээмэйдээх үбүлээһин көрүллүбүт. Аны сурдары сонордоһор кэмҥэ хаар халтаҥ буолан, бөрөһүттэр хапкаан туруоралларын моһуоктаабыт.
Ардай аһыылаахтар ахсааннарын сүрүннүүр үлэ көдьүүстээх буоларын ситиһэр инниттэн бултааһыны тэрийиэн баҕалаах дьону уонна бөрөһүт-булчуттар биригээдэлэрин кытта 13 дуогабар түһэрсиллибит. Хамныыр харамай баайын, айылҕа ураты харыстанар сирин-уотун уонна айылҕа пааркаларын дириэксийэтин нөҥүө 263 хапкаан, туһахтыырга анаан 990 миэтэрэ уһуннаах торуос уонна 8 170 лиитирэ уматык тиксэриллибит.
Бэтэринээрийэ салалтатын дааннайынан, 2025 сыл устатыгар адьырҕа кыыллар 2 495 дьиэ табатын, 51 сылгыны уонна 14 ынах сүөһүнү тардыбыттар. Маны таһынан аакталамматах баар бөҕө буоллаҕа, ону ким ситэн ааҕыай. Дьон олоҕор уонна доруобуйатыгар суоһуур түгэнигэр министиэристибэ көҥүл биэрэр. Оннук 74 быһаарыы 484 бөрөҕө ылыллыбытыттан 107 ардах аһыылаах уодьуганнаммыт. Өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн сыл иһигэр барыта 270 бөрө бултаммыт.
Ааспыт сылга бөрө, бөрө оҕотун тириитин тэрээһиннээхтик соҕотуопкалааһын ороскуотун үбүлээһиҥҥэ өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн 2,5 мөл. солкуобай кээмэйдээх субсидия көрүллэн, “Түүлээҕи тутар киин” ХЭУо 85 бөрө тириитин туппут. Департамент инникитин даҕаны бу хайысхаҕа олохтоох салайыныы уорганнарын, сүөһүлээх-астаах хаһаайыстыбалары уонна булт хаһаайыстыбаларын кытта салгыы ыкса үлэлэһэр былааннаах.
“Быйыл бөрө тириитин тутарга өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн 13 мөл. солкуобай көрүллүбүтэ кыһалҕаны кыччатарга добуочча көмөлөөх буолуоҕар уонна булчуттары көҕүлүөҕэр саарбахтаабаппын, – диир Владимир Степанович. – Бу күннэргэ соҕотуопкалыыр тэрилтэлэр истэригэр кыайыылааҕы быһаарарга куонкурус биллэрдибит. Түмүгэ кулун тутар 20 күнүгэр диэри биллиэҕэ”.
Манна сыһыаран суруйдахха, өрөспүүбүлүкэ таһымыгар быйыл аан маҥнай “Бастыҥ эсэһит-булчут” куонкурус тэрилиннэ. Кыайыылаах 2025 сылга эһэ ахсаанын сүрүннээһиҥҥэ ыытыллыбыт дьаһаллар түмүктэринэн көрөн быһаарыллыаҕа уонна бирииһэ Булчут күнүгэр туттарыллыаҕа. Статистика сыыппарата туоһулуурунан, хагдаҥ эһэ ахсаанын сүрүннүүргэ министиэристибэ ааспыт сайын 657 тыатааҕыга 371 быһаарыы таһааран көҥүл биэрбитигэр 190 тыатааҕы дьууктаммыт. Онон “көҥүллээбэттэр” диэн үҥсэргииргэ төрүөт суох. Кистэл буолбатах, куска-хааска эрэ тойон булчуттардаах нэһилиэктэргэ кырдьаҕаска сүр баттатан, дьууктуу сатаабакка, көннөрү кыйдаан кэбиһэллэрэ элбэх. Ол иһин сайыны быһа тэҥҥэ “оттоһон-отонноһон” аймалҕаны таһаараллар.
Василий Никифоров
Хаартыскаларга: Нам улууһун булчуттара адьырҕа ахсаанын сүрүннүүргэ көхтөөхтөр.
Өссө ааҕыҥ:
Адьырҕа ахсаанын сүрүннээһин: Нам улууһунааҕы айылҕа харыстабылын иниспиэксийэтин уопутуттан
Читайте нас в:
