Олохпор биирдэ өлүү айаҕын өҥөйөн туран, илэ бааччы иэнигийбит иэдээнтэн дьикти баҕайытык быыһаммыттаахпын. Оччолорго мин 17 саастаахпын, орто оскуоланы бүтэрэн, устудьуон олоҕун саҥа билэ сылдьар кэмим. Саҥа дьылга дойдубар Бүлүүгэ айаннаатым. Айан суолугар билиҥҥи курдук массыына субуллан олорбот этэ.
Массыына иһинээҕи аргыстарбыттан кими даҕаны билбэппин, үксэ саастаах дьон. Син өр айаннаан, суолбут аҥаарыгар тохтоотубут. Ким эрэ табахтыыр, ким эрэ “көҕүрэттэр”. Мин кыбыстан, тоҕо эрэ наһаа тэйиччи бардым. Сатаатар, начаас киириэм диэн соммун кэппэккэ, халтаҥ таҥастаах таҕыстым. Арай, массыынабар субу чугаһаабытым кэннэ хоҥнон, айанныы турда. Хаһыытыы-хаһыытыы, кэнниттэн эккирэтэ сатаатым эрээри, тохтообото. Тоҥнум, ыксаатым. Уонча мүнүүтэ турдум быһыылаах. Санаабар, аргыстарым мин суохпун билэннэр, төннөн кэлиэхтэрэ диэн эрэнэбин.
Арай, билэр-билбэт айыыларбыттан, таҥараттан көрдөһө турдахпына, суол биир өттүгэр бөрө субу чугас улуйда. Кутталбыттан сүрэҕим айахпынан тахса сыста. Туох баар сэниэбинэн суол нөҥүө тыаҕа тоҥуу хаары оймоон куоттум. Ол куотан истэхпинэ, аны иннибэр ырдьыгыныыр, онтон сотору буолаат улуйар. Итинник күөйэн-күөйэн, ханнык эрэ алааска таһаарда. Онно көрбүтүм – үүтээн оһоҕун буруота бу унаара турар эбит, кып-кыра түннүк курдат чүмэчи уота кылайан көстөр. Үөрүүбүттэн, үүтээн иннигэр хайдах баар буола охсубуппун бэйэм даҕаны билбэккэ хааллым. Ааҥҥа кэлэн баран биирдэ ырдьаччы тоҥмуппун биллим. Бөрөттөн куотаары, тоҥмуппун даҕаны умнан, хаарга хаста даҕаны охтубутум. Ааны тоҥсуйан киирбиппэр оҕонньор уонна эдэрчи киһи миигин көрөн куттаннылар, абааһы киирдэ диэтилэр быһыылаах.
Онтон дьиэлээхтэргэ туох буолбутун кэпсээбитим кэннэ дьоммун ыйыталастылар. Кырдьаҕаһа аҕабын билэр эбит. Онно хоннорон баран, сарсыныгар атынан 30-ча биэрэстэлээх чугастааҕы дэриэбинэҕэ илдьэн биэрдилэр. Мин дьолбор, биир дойдулаах уолум манна күтүөт, сарсын дойдутугар бараары тэринэ сылдьар эбит. Онон кинилиин барыстым.
Тиийбитим, дьонум миигин үлүйэн өлбүт дии санаан, ыар аһыыга хам ылларан, ытаһа олороллоро. Ол эрээри, аҕам кэпсииринэн, ийэм мин тыыннаахпын хайдах эрэ сэрэйбит, санаата бөҕөх үһү. Мин айаннаһан испит массыынам суоппара Бүлүү куоракка тиийэн, дьонун түһэртээн баран, миигин аара хаалларбытын таһаҕаһым уонна кууркам сыталларын көрөн биирдэ билбит. Сонум сиэбигэр уктубут пааспарбын көрөн, дьоммор тиийбит. Аҕабын кытта миигин көрдүү төннүбүттэр эрээри, мин ол кэмҥэ сылаас үүтээҥҥэ утуйа сыттаҕым. Ол киһини кэнники ыйыталаспатаҕым. Үүтээннээх оҕонньор биэрбит сонун билиҥҥэ диэри ууруна сылдьабын, саамай күндү малым курдук көрөбүн.
Миигин, суолга тоҥон өлүөхтээх киһини, сур бөрө күөйэн илдьэн, дьонноох үүтээни булларан, ити курдук быыһаан-өрүһүйэн турар. Мин билигин үс оҕолоох ыал ийэтэ буолан, толору дьоллоох олоҕунан олоробун.
Мария Николаева, «Байанай» сурунаал архыыбыттан
Читайте нас в:
