Дойду үрдүнэн Дьиэ кэргэн, өрөспүүбүлүкэбитигэр Оҕо саас, улууспутугар иккис сылын ыытыллар Тыа хаһаайыстыбатын сылларын чэрчитинэн атырдьах ыйын 30 күнүгэр Майаҕа «Кыталык» социальнай бэлиитикэ дьиэтин тэлгэһэтигэр үгэс буолбут улуустааҕы “Быйаҥнаах тэлгэһэ-2024” атыы-тутуу дьаарбаҥката буолла диэн биллэрэр «Эркээйи» сайт.
Манна Майа сэлиэнньэтиттэн, Төҥүлү, Ороссолуода, Хаптаҕай, Дьаҥхаады, Хорообут, Нөөрүктээйи, Дьабыыл, Доллу нэһилиэктэриттэн төрүт аспытын тэнитэр, олохтоох бородууксуйаны оҥорон таһаарар хаһаайыстыбаларбыт, биирдиилээн дьиэ кэргэттэр итиэннэ агрооскуолалар түргэнник ситэр салаа дьиэҕэ иитиллэр кыылларынан, сибэкки, эмтээх, отонноох от-мас, кэнсиэрбэ, барыанньа, үүт-эт ас арааһынан, кыһыҥҥы ыйдартан саҕалаан сайын устата көрөн-харайан үүннэрбит оҕуруоттарын аһынан көхтөөхтүк кытыннылар.
Тэрээһин үөрүүлээх чааһыгар улуус баһылыгын социальнай боппуруоска уонна имиджевэй бэлиитикэҕэ солбуйааччы Альбина Григорьева, Майа сэлиэнньэтин баһылыгын солбуйааччы Дмитрий Игнатьев эҕэрдэлээтилэр. Хаптаҕайтан Константин Ефимов “Кыталыктар”, Майаттан Игорь Игнатьев “Саха ыала” ырыаларынан, Тумултан Анастасия Попова салайааччылаах “Эбээ көмүлүөгэ” социальнай лааҕыр иитиллээччилэрэ Соня Николаева, Даша Птицына акробатическай нүөмэрдэринэн киэргэттилэр.
Быыстапка-дьаарбаҥкаҕа кытта кэлбит дьон олус сиэдэрэйдик тэринэн кэлбиттэрэ сылдьыбыт дьону харахтарын үөртэ, элбэх сүбэни-аманы ыллылар.
Төхтүртэн Матрена, Юрий Павловтар дьиэ кэргэн уолаттарыныын Юрий, Александр буолан кэлбиттэр. Матрена Николаевна калифорнийскай чиэрбэни уонна кини оҥорбут буорун бакыаттаан аҕалбыттарын дьоҥҥо хайдах туһаналларын сүбэлээтэ:
«Ынах ноһуомун, сылгы киитин чараас соҕустук кутан баран онно чиэрбэлэри ыытан, кэмиттэн кэмигэр уунан ардахтатан сөптөөх усулуобуйаны оҥорон ылыллыбыт биогумустаах буор бары элэмиэннэринэн баай буолар. Айылҕа бэйэтин күүһүнэн үүннэрэринээҕэр чиэрбэлэринэн оҥоһуллубут буор толору иҥэмтиэлээх буолан үүнээйи өлгөм үүнүүтүн ылыаххыт. Маннык дьаһаннахха ас-таҥас тобоҕо барыта туһаҕа тахсар».
Майаттан Мичийээнэ Аргунова помидору уһуннук хайдах гынан харайыахха сөбүн сүбэлээтэ: “Билигин киллэрбит күөх помидордаргытын кураанах гына сотон бараҥҥыт бэйэ бэйэтигэр сыстыспат уонна салгын киирэр гына уурдаххытына өр үчүгэйдик хараллар”.
Төҥүлүттэн мэлдьи кыттар Екатерина Михайлова 30-ча сылы быһа сүөһү-ас иитэн, билигин түргэнник ситэр салааны ылсан куурусса, куруолук иитиитинэн дьарыктанар. Кини бу көрүҥүнэн биир да тэрээһини көтүппэккэ кыттан кэллэ.
Маны сэргэ, күөх үүнээйи араас көрүҥүн сөбүлээн үүннэрэр. Маннык улуустааҕы, өрөспүүбүлүкэтээҕи көрүүлэргэ сэмэй кылаатын киллэрсэ сылдьарыттан үөрэрин эттэ. Маргарита Габышева, Прокопий Аргунов дьиэ кэргэн 4 ыанар ынахтаахтар. Бу бородууксуйаларынан, Наталья Верховцева лечо арааһын, бурдук ас арааһын аҕалбыттар.
Хорообуттан Николай Герасимов салайааччылаах “Кырымах” бааһынай хаһаайыстыба хаһаайката Татьяна Семенова: “5 оҕолоохпут, 9 сиэннээхпит. Дьиэ кэргэнинэн 20-чэ ыанар ынахтаахпыт, 70-ча сыспай сиэллээҕи көрөбүт-иитэбит. Бүгүн үрүҥ ас арааһын, арыы, дырыһааҥкы, мииннэммит, соркуойдаммыт собо балык аҕаллыбыт”, диэтэ.
Хаптаҕайтан Терентьевтар дьиэ кэргэн сибиэһэй хортуоппуйу куулунан, улахан тыквалары, күөх үүнээйи арааһын, Ороссолуода сортовой учаастагыттан хаппыыста, хортуоппуй, сүбүөкүлэ, моркуоп, помидор, Бөкөттөн Петр Гоголев хамсыы сылдьар соболору аҕалбыттар.
Нуораҕанаттан Лариса, Егор Ивановтар көтөр пиэрмэлэрэ үлэлээбитэ иккис сылыгар барда. “Ый аайы 350-нуу чоппуусканы таһааран ахсынньыга диэри 7 туонна эт былааннаахпытын толоруох курдукпут. Быйыл дьиэ кэргэн граныгар оборудованиеҕа диэн кытынныбыт.
Хотоммутугар 2000 төбө көтөр иитиллэр кыахтаах, улуус салалтата килиэккэлэри биэрэн көмөлөспүтэ, онон туттар тэрил ыллахпытына өссө күүскэ үлэлиэхпит”, диир дьиэ кэргэн ийэтэ Лариса Афанасьевна. Татьяна, Владислав Петровтар дьиэ кэргэн барыанньа арааһын, оҕуруот аһын арааһын хото аҕалбыттар.
«Хоту” ТХПК үрүҥ ас, эт ас арааһын, арыы, ис, Дьокуускайтан «Балык-ас” уомул, дьуухала, нельма, ряпушка, семга, о.д.а. тууһаммыт, ыыһаммыт балык арааһын тэлгэтэннэр халыҥ уочарат турда. Майаттан Елена Трифонова өрүү буоларын курдук, бэйэтин кэтэх хаһаайыстыбатын сүөһүтүн этиттэн оҥорбут бэрэскилэрэ, кэтилиэттэрэ, буспут хаана, үтэһэлээх этэ, халадьыаһа, тыла, быырпаҕа, арыыта, сүөгэйэ, суората, клубника отонноох күөрчэҕэ, оҥоһуу сыра, о.д.а. элбэх аһа атыылаһааччыларын буллулар.
Хорообуттан “Алаас ыала” түмсүү салайааччыта Александра Портнягина оҕуруот аһын үүннэрэр. 20-чэ уктан 30-тан тахса арбуһу ылбытыттан быыстапкаҕа саамай улахан арбуһун аҕалбыт. Хаптаҕай агро оскуолатын үлэһиттэрэ үөрэнээччилэрэ үүннэрбит дьэдьэннэрин сиэмэтин, кабачок, помидор атыылаатылар.
Олохтоох бородууксуйаны сэргэ, Майаттан Елизавета, Герман Неустроевтар оҕолоро дьонноро Кытайтан аҕалбыт чэйдэрин, Приморскай кыраайтан аҕалбыт мүөттэрин атыылыы кэлбиттэр. Маннык гынан дьиэ кэргэн дохуотун элбэтэргэ сэмэй көмөлөрүн оҥорор ыччат үүнэн эрэрэ үөрдэр.
Ситэри-хотору тардыллыбыт быыстапка-дьаарбаҥкаттан дьон кыһыҥҥы хасааһын хамаҕатык атыылаһан, биллэр-көстөр үлэлээх оҕуруотчуттартан ыллыктаах сүбэлэрин истэн астынна, махтанна.
Күөх сайын устата уйгуну-быйаҥы дэлэтиигэ көмүс көлөһүннэрин тохпут туруу үлэһит дьоммут сыралаах үлэлэрин көрүүгэ улуус баһылыгын социальнай боппуруоска уонна имиджевэй бэлиитикэҕэ солбуйааччы Альбина Григорьева бэрэссэдээтэллээх, улуустааҕы “Алаас ыала” түмсүүттэн Евдокия Решетникова, дьахтар кэмитиэтиттэн Екатерина Романова, тыа хаһаайыстыбатын управлениетын сүрүннүүр исписэлииһэ Светлана Александрова, социальнай бэлиитикэҕэ салалта исписэлииһэ Нюргуяна Охлопкова чилиэннэрдээх хамыыһыйа үлэлээтэ.
Быыстапка-дьаарбаҥка түмүгүнэн “Уһулуччу улахан оҕуруот аһа” тыа хаһаайыстыбатыгар илии үлэтин чэпчэтэр оҥоһуктары оҥорор рационализатор Константин Неустроев (Майа), “Дьикти композиция” итиэннэ “Сонун көрүҥ үүнээйилэр” – Елизавета Березкина (Нуораҕана), “Сиэдэрэй сибэкки дьөрбөтүн оҥоруу” – Айталина Холмогорова (Тумул), “Элбэх көрүҥ астаах” – Татьяна Герасимова (Хорообут), “Бастыҥ эҕэрдэ нүөмэр” – Анастасия Попова салайааччылаах “Эбээ көмүлүөгэ” социальнай лааҕыр иитиллээччилэрэ Соня Николаева, Даша Птицына акробатическай нүөмэрдэрэ (Тумул), “Эмтээх оттор, утах” – Галина Сергучева (Майа) анал ааттар иҥэрилиннилэр, наҕараадалар туттарылыннылар.
“Быйаҥнаах тэлгэһэ-2024” атыы-тутуу дьаарбаҥкатын кыайыылаахтарынан: 1-кы үрдэл – Дьабыыл, 2-с үрдэл – Хорообут, 3-с үрдэл – Хаптаҕай нэһилиэктэрэ буоллулар.
“Быйаҥнаах тэлгэһэ-2024” атыы-тутуу дьаарбаҥкатын – сатабыллаах хаһаайыттар быйаҥнаах дьоро күннэрин култуура исписэлииһэ Наталья Пахомова иилээн-саҕалаан бэрт сэргэхтик ыытта.
Марелла Баишева
Читайте нас в:
