Дьон бары долгуйа күүтэр алыптаах бырааһынньыга Саҥа дьыл үүнэрэ бэлиэр аҕыйах хонук хаалла. Бэрт сотору кэминэн биһиги дьиэ кэргэммитин, чугас дьоммутун кытта мустаммыт саҥа үүнэр дьылы уруйдуохпут, ааспыт сылы айхаллаан атаарыахпыт. Бу хаалбыт кылгас кэм иһигэр дьон үксэ тиэтэйэ-саарайа маҕаһыыннары кэрийэр, дьиэ-уот киэргэтиитигэр түбүгүрэр. Оттон саҥа сылы көрсүөх иннинэ туох сиэри-туому тутуһуохтаахпытый? Хайдах гынан дьиэбитигэр дьолу-соргуну, ситиһиини тардабытый?
Бүгүн Улус.Медиа корреспондена норуот эмчитин, уйулҕаһыт, «Арчы» дьиэтин иһинэн үлэлиир «Сандаар» түмсүү салайааччытын Юлия Юрьевна Николаева-Намылҕаны кытта сэһэргэстэ. Кини Саҥа дьылы көрсөргө хайдах бэлэмнэнэр туһунан тэттик сүбэлэрин биэрдэ уонна билгэтин үллэһиннэ. Салгыы сиһилии ааҕыҥ!
Ыраастаныы, иччилэртэн көрдөһүү, алаадьылааһын
Бырааһынньык күнэ үүнүөн иннинэ дьон саҥа сылы көрсөргө үчүгэйдик бэлэмнэниэхтээх. Ол курдук, дьиэни-уоту ыраастаан, таҥаһы-сабы сууйан, алдьаммыт малы-салы, иһити-хомуоһу быраҕан, туох барыта уурбут-туппут курдук чөкө буоларын ситиһиэхтээхпит. Ааспыт сылга буолбут куһаҕаны, ыарыыны, хомолтону киэр кыйдыыр туһуттан дьиэни буруолатыахха сөп.
«Үксүн кыһыҥҥы Ньукуолун кэмигэр сир иччилэрин арыылаах алаадьынан айах тутар үгэс баар. Холобура, эбэҕэ киирэн алаадьы ууран, ааһар сылга махтанан бараммыт саҥа сыл үтүөнү эрэ түстүүрүгэр көрдөһүөхтээхпит. Маны таһынан, быырпаҕынан эбэтэр үүтүнэн иччилэрбитин эмиэ күндүлүөхпүтүн сөп. Ол күндүлүүрбүтүгэр испитигэр ыра санааларбытын этиэхтээхпит, үчүгэйи эрэ саныахтаахпыт. Бу туох эрэ улахан үөрүйэҕи эрэйэр хамнаныы буолбатах — хайа баҕарар киһи бэйэтин санаатынан, хайдах сатыырынан оҥоруохтаах», — диир Юлия Юрьевна.
Түүл-бит иччилэнэр кэмэ
Ахсынньы — Билгэ Хаан ыйа. Юлия Юрьевна этэринэн, бу күннэргэ дьоҥҥо араас түүл-бит кэлиэн сөп. Олор истэригэр туолар да, туолбат да түүллэр баар буолаллар, оннооҕор билгэлиир, сэрэйэр түүллэр киирэллэр. Ону мээнэ төлкөлүүр сатаммат:
«Быһатын эттэххэ, «бөлүүн соччото суох түүлү түһээтим, туох эрэ куһаҕан буоларын түүйдүм быһыылаах» дии саныыр олох сыыһа. Эрэйдэнэн утуйуу, ынырык түүл эрэ барыта «куһаҕаҥҥа» диэн буолбатах. Түүлү сөпкө төлкөлүөххэ наада. Оттон чахчы эрэйдэнэн утуйбут, кутталлаах түүлтэн бүтүннүү битигирэс буолан уһуктубут буоллаххытына сарсыарда тураҥҥыт форточканы арыйан «түүнү кытта түүлүм бар, дом, дом, дом!» диэхтээххит, оччоҕо ол түүл туолбат».
«Чорбохтоох» сыл тугу аҕалыай?
Кэлэр 2024 сыл нууччалыы эттэххэ «високосный», ол эбэтэр сахалыы — «чорбохтоох». Норуокка олохсуйбут өйдөбүлүнэн, маннык сыл ураты буоларын иһин уустук сыл үүнүөн сөп дииллэр. Ол эрэн Юлия Юрьевна бу этиини утарда.
«Ити нууччалартан кэлбит өйдөбүл. Сахаларга итинник суох ээ. «Үрдүк» дьылга саҥа дьиэҕэ көһөн киирэри, уруу тэрийэри утарар оруна суох дии саныыбын. Чорбохтоох сылга көннөрү күнэ эрэ элбэх. Уонна, манна даҕатан эттэххэ, чорбохтоох сыл төттөрүтүн сорох дьоҥҥо ситиһии бөҕөтүн тосхойуон сөп. Онон ол-бу диэҥҥэ итэҕэйэр, мин саныахпар, сыыһа», — диэн быһаарда.
Илиҥҥи халандаарынан — Дракон сыла, сахаларга — Айыыһыт сыла
Фото сгенерировано нейросетью
Үүнэр сыл хаһаайына Дракон үлэһит дьону сөбүлүүр, онон үлэни сөбүлүүр, харса суох хамнанар, биир сиргэ турбат дьоҥҥо ситиһии бу сылга хайаатар да кэлиэхтээх. Ону кытта кини килэбэчийэр-халабачыйар маллары, таҥаһы-сабы сэҥэрээр. Ол иһин Саҥа дьылга маанымсыйарбыт биһирэнэр:
«Эбэһээт таҥас эрэ кылабачыгас буолуохтаах диэн буолбатах. Холобура, туох эмэ таастардаах киэргэли иилиниэххэ, дьэрэкээн, күндээркэй өҥнөөх макияж оҥотторуохха, баттахха блестка эптэриэххэ сөп. Итини Дракон сөбүлүөҕэ».
Саҥа дьылы сүргэ көтөҕүллүүлээх, үөрэ-көтө көрсүөхтээхпит
Ахсынньы 31 күнүгэр аһара түбүгүрбэккэ, арыый налыччы, холкутук сылдьыҥ диэн билгэһит сүбэлиир. Ол оннугар аһы-үөлү эрдэ астаан тоҥоруохха, дьиэни хас да күн иннинэ хомуйуохха сөп. Саамай сүрүнэ — бары үөрэ-көтө сылдьыахтаахпыт, сүргэбитин көтөҕүөхтээхпит.
«Бырааһынньык күнү эрдэттэн үчүгэйдик былааннаныҥ, ол күн үчүгэйи эрэ ыраланыҥ, улахан сыалла-сорукта туруорунуҥ — Дракон ону сыаналыа. Маны тэҥэ, Саҥа дьылга күрэхтэспит курдук остуол хотойорунан ас астыы сатаан сэниэни барыыр соччото суох буолуо дии саныыбын. Оттон чугас дьоммут, оҕолорбут таптыыр, сөбүлээн сиир астарын налыччы астаатахпытына төһө эмэ ордук буолуоҕа», — диэн этэр кини.
Түмүккэ Юлия Юрьевна Саха сирин олохтоохторун кэлэн иһэр Саҥа дьылынан эҕэрдэлээтэ уонна хас биирдии киһиэхэ алгыһын анаата: «Үчүгэйи эрэ ыраланыаххайыҥ. Инники өттүбүтүгэр биһигини сырдык эрэ күүтэригэр эрэниэххэйиҥ. Ыарыы ыалласпатын, тумуу тумуннун, бары этэҥҥэ сылдьыҥ, алгыһы кытта буоллун!»
Фото автора
Читайте нас в:
