Бүгүн, бэс ыйын 21 күнүгэр ‒ Үрүҥ Тунах ыһыах алгыстаах түһүлгэтэ төрүттэммит күнүгэр Майаҕа, Ураһалаах алааска, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев ыалдьыттаата. Бу туһунан «Эркээйи» хаһыат сырдатар.
Ыһыах үөрүүлээх чааһыгар кыттыыны ылан улуус дьонун-сэргэтин эҕэрдэлээтэ, тэрээһиннэргэ сырытта. Итиэннэ «Саха» НКИХ, улуустааҕы хаһыат уонна тэлэбиидэнньэ, дьаһалта пресс-сулууспатын суруналыыстарын кытта көрүстэ, ыйытыыларга эппиэттээтэ.
«Ыһыах күнэ ‒ норуоту түмэр, алгыс ылар күммүт»
‒ Ураһалаах ‒ былыр-былыргыттан дьон олохсуйбут түөлбэтэ. Улуус дьоно-сэргэтэ түмсэн ыһыахтыыр сирдэрэ буолла. Бүгүн манна сылдьан саамай үөрбүтүм диэн, дьон төһө даҕаны халлааммыт кыратык ардахтаан ыллар, үгүс киһи тоҕуоруста. Кырдьыктыы ыһыах диэн көннөрү көр-нар, бырааһынньык буолбатах, бу биһигини түмэр, алгыс ылар күммүт. Айыыларбытыттан сирбитин-дойдубутун арчылаатыннар, быйаҥнаах сайын буоллун, дьоҥҥо-сэргэҕэ, дойдубутугар дьолу-соргуну көрдөһөр күммүт. Элбэх киһи мунньустан, бары санаабытын түмэн биир буолбуппутуттан үөрэбин.
Кэнники ыһыахтарга сырыттахха, биһиги сахалар ыһыаҕы дьиҥ былыргыттан аҕалбыт үгэспитин билигин киэн туттар тэрээһиммитигэр кубулуттубут. Саха сирэ эрэ буолбакка Арассыыйа бүттүүнэ, ыһыах туһунан билэр-көрөр. Соҕотох Дьокуускай ыһыаҕынан эрэ буолбакка, кыра нэһилиэктэртэн, улуус кииннэриттэн саҕалаан улахан ыһыахтарынан биллэбит. Саамай чыпчаалбыт ‒ Туймаада, Олоҥхо ыһыахтарын ыытабыт. Ыһыахпыт барыбыт киэн туттуута, кэнники сылларга хайдахтаах курдук өссө сайдан, кэҥээн, дьону-сэргэни түмэр буолла.
«Норуот маастардарыгар анал истипиэндьийэлэр туттарыллыахтара»
‒ Былырыыҥҥыттан 21 олоҥхоһут, оһуокайдьыт, тимир уустара анал истипиэндьийэни ылар буолбуттара. Саха дьонугар омук быһыытынан сайдыыбытыгар, олоҥхо ыһыаҕын сайдыытыгар дьоһуннаах көмөнөн сыаналанар. Ити ыйаахха илии баттаабытым кэнниттэн үгүстэр миигиттэн көрдөспүттэрэ, салгыы кинилэртэн ураты норуот маастардара эмиэ болҕомтоҕо ылыллыахтаахтарын туһунан санааларын эппиттэрэ. Кинилэри эмиэ өйүөххэ наада. Саха омук тыына кинилэртэн саҕаланар. Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ бэс ыйын 18 күнүн Норуот маастардарын күнүнэн биллэрдэ. Онно сөп түбэһиннэрэн соторутааҕыта анал Ыйаахха илии баттаатым. Эмиэ 7 маастар дьүүллүүр сүбэнэн талыллан истипиэндьийэни ылар буолуохтара. Кинилэр олохторугар, сайдалларыгар күүс-көмө буолуо диэн эрэнэбин.
«Мэҥэ Хаҥалас улууһа ‒ сайдар кэскиллээх улуус»
‒ Бүгүн дьон-сэргэ иннигэр эҕэрдэ тылы этэрбэр бэлиэтээбитим, бу Мэҥэ Хаҥалас улууһа былыр-былыргыттан Сахабыт сиригэр саамай туруктаах улууспут. Манна тыа хаһаайыстыбатын, тырааныспар салаатыгар сайдыы тэтимнээх. Өрөспүүбүлүкэ сайдыытыгар кылааты киллэрэллэр. Ону таһынан наука, култуура, успуорт буоллун, хайа баҕарар хайысхаҕа барытыгар Мэҥэ Хаҥалас дьоно-сэргэтэ инники күөҥҥэ сылдьаллар, сылдьыбыттара даҕаны уонна оннук да буолуоҕа дии саныыбын.
Ааспыт сылларга 19 бөдөҥ социальнай эбийиэк тутулунна. Саҥа дьиэлэр тутулланнар сүүһүнэн ыал хаарбах дьиэттэн көһөн киирдэ. Суоллар тутулла тураллар.
Аҕыйах сыллааҕыта Аллараа Бэстээхтэн Чурапчы диэки барар суол барыта буор буоллаҕына, билигин бу аҕыйах кэм иһигэр оҥоһуллан барыта аспаал буолла. Кэнники сылларга тимир суол баар буолан эмиэ сайдыы баран эрэр. Салгыы Өлүөнэ Эбэни туоруур муоста тутулуннаҕына Мэҥэ Хаҥалас улууһа бөдөҥ тырааныспар-логистика киинэ буолар кэскиллээх. Киин улуустарбытыгар, Дьокуускайга эрэ буолбакка Уһук Илин бэтэрээ өртүгэр барытыгар дьайар суолталаах улуус буолуохтаах. Ол иһин биһиги бу өртүгэр үлэлиэхпит. Былыр-былыргыттан илдьэ сылдьар үгэспитин ‒ тыа хаһаайыстыбатын салаатын сайыннарыыны мэҥэ хаҥалас дьоно ыһыктыбакка үлэлии-хамсыы сылдьаллар. Сылгы, ынах сүөһү иитиитэ, оҕуруот аһа буоллун барытыгар улуус ситиһиилэрэ, көрдөрүүтэ куһаҕана суох. Өссө сайдар былааннаахтар. Биһиги сахалартан бастакы Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа Федор Кузьмин Попов төрөөбүт-үөскээбит дойдутугар СӨ Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ үлэлэһэн, үбү-харчыны тыыран, «Алмаасэргиэнбаан» үлэлэһэн роботизированнай аныгылыы хааччыллыылаах, аан дойду ирдэбилигэр сөп түбэһэр пиэрмэ тутуллуохтаах. Эһиилги сыл бүтүөр диэри тутуллан үлэҕэ киллэриллиэхтээх. Маннык пиэрмэ үчүгэйдик үлэлээтэҕинэ салгыы атын да улуустарга тутуллуоҕа. Мэҥэ Хаҥалас улууһа өрөспүүбүлүкэ бастыҥ улууһа өссө сайдыаҕа диэн эрэллээхпин. Онон улуус сайдар кэскилэ киэҥ. Социальнай эбийиэктэри ылан көрөр буоллахха, күн-бүгүн 14 эбийиэккэ тутулла турара дьону-сэргэни үөрдэр. Бүгүн сылдьан эмиэ көрдүм, үгүс хаарбах дьиэ көтүллэн, салгыы маннык тутуу кэлэр сылларга эмиэ салҕаныаҕа. Олох сайда турар. Сайдыыбыт, экэниэмикэбит саамай чыпчаала социальнай эйгэбит тупсарын көрдөрөр. Биэс сыллааҕыта манна 31000 киһи олорор буоллаҕына, билигин номнуо 33000 буолла. Өрөспүүбүлүкэбит нэһилиэнньэтэ мөлүйүөнү ситиэхпит диэн былааннаахпыт, онно улуус кылаата улахан.
Марфа Птицына, «Эркээйи» хаһыат
Также читайте:
Ил Дархан поздравил жителей и гостей Мегино-Кангаласского улуса с праздником Ысыах
Читайте нас в:
