Поэт, прозаик Николай Винокуровка — Урсуҥҥа аналлаах ахтыы киэһэтэ Дьокуускайга буолла

САХА СИРЭ.  Муус устар 14 күнэ — ULUS.MEDIA. Муус устар 13 күнүгэр поэт, прозаик, кириитик, тылбаасчыт, эрэдээктэр, кыраайы үөрэтээччи, Саха өрөспүүбүлүкэтин П.А. Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай уонна казах норуотун «Алаш» литературнай бириэмийэтин лауреаттара, Духуобунас академиятын бочуоттаах академига Николай Егорович Винокуровка-Урсуҥҥа аналлаах ахтыы киэһэ Литературнай түмэлгэ буолан ааста. Тэрээһини Литературнай түмэл научнай үлэһитэ Ефросинья Семеновна Ноговицина иилээн-саҕалаан ыытта. Кини ахтыы киэһэни Урсун: «Суруйааччы биир бэлиэ күннээх — ол кини төрөөбүт күнэ», — диэн эппит тылынан саҕалаата.

 

Н.Е.Винокуров-Урсун Таатта оройуонун II Байаҕантай нэһилиэгэр, Чуппу диэн сиргэ 1945 с  төрөөбүтэ. Литературнай түмэл директора, норуот суруйааччыта Николай Лугинов тыл этэригэр доҕорун истиҥ-иһирэх тылларынан аҕынна, үлэтин-хамнаһын сыаналыырын уонна олус суохтуурун туһунан эттэ:»Баара буоллар бүгүн 78 сааһын туолуохтаах этэ», — диэн түмүктээтэ. Биир дойдулаахтарын туһунан Уус-Тааттаттан дьоно-сэргэтэ, доҕотторо кэлэн ахтан-санаан аастылар. Нэһилиэк баһылыга Егор Постников Саха сирин суруйааччыларын сойууһугар:  «Николай Егорович Винокуров-Урсун аатынан бириэмийэтэ олохтуоххайыҥ», — диэн этии киллэрдэ. Норуот суруйааччыта Павел Николаевич Харитонов-Ойуку Урсуну олус баай билиилээх-көрүүлээх, эйэҕэс-сайаҕас майгылаах бастыҥ доҕор этэ диэн аҕынна. Кини: «Саха литературатыгар сыстыым Урсун нөҥүө буолбута. Күннүк Уурастыырап Урсуну ылгын уолунан оҥостубута. Урсун сатыыра олус элбэҕэ, олоххо киһи ситиһиэхтээҕин барытын ситиспит дэгиттэр ураты киһи этэ. Өрүү бастакынан көмөҕө кэлэрэ. Үйэлээх сааска кини аата ааттаныа диэн сүрэҕим сэрэйэр», — диэн түмүктээтэ.

Норуот суруйааччыта Сэмэн Тумат: «Николай Егорович, барыны-бары дириҥник өйдүүр ураты толкуйдаах киһи этэ. Киһи үтүөтүн, киһи көмөтүн олус сыаналыыр, чахчы истиҥник ылынар киһи этэ. Кини саха итэҕэлин туруга уларыйан эрэриттэн долгуйара. Урсун  аата ааттанара өссө да иннибитигэр. Онно биһиги кылааппытын киллэриэхпит турдаҕа», — диэтэ.

Норуот суруйааччыта, Саха сирин суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ Наталья Харлампьева Урсуннуун литература эйгэтигэр киириэҕиттэн  сүрдээх истиҥник алтыспытын, өрүү Николай Егорович өйөбүлүн билэ сылдьыбытын аҕынна. Энциклопедия билиитэ билиилээҕин, сөп түбэһиннэрэн кынаттаах тыллары олус үчүгэйдик туттарын бэлиэтээтэ. «Кини суруйбут саха норуотун былыргытын туһунан кинигэлэригэр олоҕуран эдэр дьон саҥа кинигэлэри суруйан таһаарыахтарын сөбө буолуо. Биһиги билигин Урсунтан ыйыппыт киһи диир түбэлтэлэрбит наһаа элбэх. Казах суруйааччыларын кытта сыһыаны олус үчүгэйдик туппута. Кини олоҕо эдэр дьоҥҥо биллэн турар бастыҥ холобур буолар», — диэн эттэ.

Норуот суруйааччыта Елена Слепцова-Куорсуннаах Николай Егоровичтан: «Тоҕо Урсун диэн ааты ылыммыккыный диэн ыйыппыппар: «Биирдэ Былатыан Ойуунускай төрөөбүт алааһыгар оҕолор «Ийэм Дьэбдьэкиэй уҥуоҕар» диэн хоһоонун аахпыттара. Онно «Өйдүүбүн күлүмнэс күөх урсун оонньуутун» диэн тыллар бааллара, арай ол тыллары истээт көрбүтүм үрэх үрдүнэн күн сардаҥалара оонньуур урсуна күлүмнүү сытара. Онтон «Оо, үчүгэй да тыл УРСУН. Мин бу тылы айар аат оҥостор эбиппин » диэн санааҕа кэлбитин кэпсээбитэ уонна долгуйан туран: «Ойуунускай айар ааппын ыйан биэрбитэ», — диэбитэ диэн кэпсээтэ. Елена Васильевна Урсуҥҥа аналлаах өйдөбүнньүк кинигэ сотору тахсыаҕа, онон ахтыыгытын суруйан «Чолбон» сурунаал бас эрэдээктэрэ Гаврил Андросовка тиэрдиҥ диэн көрдөстө.

Николай Егорович Винокуров-Урсун 75 сааһын хамсык ыарыы муҥутаан турар кэмигэр туолбута. Онон улаханнык бэлиэтээһин буолбатаҕа. Ити бэлиэ түгэҥҥэ норуот суруйааччыта Баһылай Харысхал Урсуну төрөөбүт күнүнэн эҕэрдэлээн уонна  литератураны, искусствоны олус үчүгэйдик билэрин туһунан эппит видеотын Литературнай түмэл үлэһиттэрэ экраҥҥа тыктаран көрдөрдүлэр.

Салгыы ахтыыны Урсун өр кэмҥэ бас эрэдээктэринэн үлэлээбит «Чолбон»  сурунаал  үлэһиттэрэ Гаврил Андросов, Данил Макеев, Уйбаан Осипов-Ойуур оҥордулар. Ол курдук, Гаврил Андросов Николай Егорович эдэр суруйааччылардыын сүрдээх үчүгэй ситими тутан үлэлэспитин, эдэр дьон литература хайысхаларыгар сөптөөх суолу тутуһалларыгар көмөлөспүт талаанын бэлиэтээтэ.

И.С. Жараев аатынан СӨ норуоттарын аудиовизуальнай нэһилиэстибэтин  Национальнай киинин методиһа Марина Винокурова Урсун кинилэр тэрилтэлэрин үлэлэригэр сүбэһиттээн тугунан да кэмнэммэт көмөнү оҥорбутун сырдатта. Ол курдук, 60-с, 70-с сылларга уһуллубут матырыйаалларга кимнээх уһуллубуттарын чуолкайдаан, биирдиилээн дьон ааттарын боротокуолга киллэртэрэн испитин кэпсээтэ.

Ахтыы киэһэни  тылбаасчыттар Альбина Борисова, Степан Сивцев уонна Намтан кэлбит делегация, ону таһынан Урсун аймах-билэ дьонноро истиҥ-иһирэх ахтыыларынан түмүктээтилэр.

 

«Чолбон»


Читайте нас в:

Поэт, прозаик Николай Винокуровка — Урсуҥҥа аналлаах ахтыы киэһэтэ Дьокуускайга буолла

САХА СИРЭ.  Муус устар 14 күнэ — ULUS.MEDIA. Муус устар 13 күнүгэр поэт, прозаик, кириитик, тылбаасчыт, эрэдээктэр, кыраайы үөрэтээччи, Саха өрөспүүбүлүкэтин П.А. Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай уонна казах норуотун «Алаш» литературнай бириэмийэтин лауреаттара, Духуобунас академиятын бочуоттаах академига Николай Егорович Винокуровка-Урсуҥҥа аналлаах ахтыы киэһэ Литературнай түмэлгэ буолан ааста. Тэрээһини Литературнай түмэл научнай үлэһитэ Ефросинья Семеновна Ноговицина иилээн-саҕалаан ыытта. Кини ахтыы киэһэни Урсун: «Суруйааччы биир бэлиэ күннээх — ол кини төрөөбүт күнэ», — диэн эппит тылынан саҕалаата.

 

Н.Е.Винокуров-Урсун Таатта оройуонун II Байаҕантай нэһилиэгэр, Чуппу диэн сиргэ 1945 с  төрөөбүтэ. Литературнай түмэл директора, норуот суруйааччыта Николай Лугинов тыл этэригэр доҕорун истиҥ-иһирэх тылларынан аҕынна, үлэтин-хамнаһын сыаналыырын уонна олус суохтуурун туһунан эттэ:»Баара буоллар бүгүн 78 сааһын туолуохтаах этэ», — диэн түмүктээтэ. Биир дойдулаахтарын туһунан Уус-Тааттаттан дьоно-сэргэтэ, доҕотторо кэлэн ахтан-санаан аастылар. Нэһилиэк баһылыга Егор Постников Саха сирин суруйааччыларын сойууһугар:  «Николай Егорович Винокуров-Урсун аатынан бириэмийэтэ олохтуоххайыҥ», — диэн этии киллэрдэ. Норуот суруйааччыта Павел Николаевич Харитонов-Ойуку Урсуну олус баай билиилээх-көрүүлээх, эйэҕэс-сайаҕас майгылаах бастыҥ доҕор этэ диэн аҕынна. Кини: «Саха литературатыгар сыстыым Урсун нөҥүө буолбута. Күннүк Уурастыырап Урсуну ылгын уолунан оҥостубута. Урсун сатыыра олус элбэҕэ, олоххо киһи ситиһиэхтээҕин барытын ситиспит дэгиттэр ураты киһи этэ. Өрүү бастакынан көмөҕө кэлэрэ. Үйэлээх сааска кини аата ааттаныа диэн сүрэҕим сэрэйэр», — диэн түмүктээтэ.

Норуот суруйааччыта Сэмэн Тумат: «Николай Егорович, барыны-бары дириҥник өйдүүр ураты толкуйдаах киһи этэ. Киһи үтүөтүн, киһи көмөтүн олус сыаналыыр, чахчы истиҥник ылынар киһи этэ. Кини саха итэҕэлин туруга уларыйан эрэриттэн долгуйара. Урсун  аата ааттанара өссө да иннибитигэр. Онно биһиги кылааппытын киллэриэхпит турдаҕа», — диэтэ.

Норуот суруйааччыта, Саха сирин суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ Наталья Харлампьева Урсуннуун литература эйгэтигэр киириэҕиттэн  сүрдээх истиҥник алтыспытын, өрүү Николай Егорович өйөбүлүн билэ сылдьыбытын аҕынна. Энциклопедия билиитэ билиилээҕин, сөп түбэһиннэрэн кынаттаах тыллары олус үчүгэйдик туттарын бэлиэтээтэ. «Кини суруйбут саха норуотун былыргытын туһунан кинигэлэригэр олоҕуран эдэр дьон саҥа кинигэлэри суруйан таһаарыахтарын сөбө буолуо. Биһиги билигин Урсунтан ыйыппыт киһи диир түбэлтэлэрбит наһаа элбэх. Казах суруйааччыларын кытта сыһыаны олус үчүгэйдик туппута. Кини олоҕо эдэр дьоҥҥо биллэн турар бастыҥ холобур буолар», — диэн эттэ.

Норуот суруйааччыта Елена Слепцова-Куорсуннаах Николай Егоровичтан: «Тоҕо Урсун диэн ааты ылыммыккыный диэн ыйыппыппар: «Биирдэ Былатыан Ойуунускай төрөөбүт алааһыгар оҕолор «Ийэм Дьэбдьэкиэй уҥуоҕар» диэн хоһоонун аахпыттара. Онно «Өйдүүбүн күлүмнэс күөх урсун оонньуутун» диэн тыллар бааллара, арай ол тыллары истээт көрбүтүм үрэх үрдүнэн күн сардаҥалара оонньуур урсуна күлүмнүү сытара. Онтон «Оо, үчүгэй да тыл УРСУН. Мин бу тылы айар аат оҥостор эбиппин » диэн санааҕа кэлбитин кэпсээбитэ уонна долгуйан туран: «Ойуунускай айар ааппын ыйан биэрбитэ», — диэбитэ диэн кэпсээтэ. Елена Васильевна Урсуҥҥа аналлаах өйдөбүнньүк кинигэ сотору тахсыаҕа, онон ахтыыгытын суруйан «Чолбон» сурунаал бас эрэдээктэрэ Гаврил Андросовка тиэрдиҥ диэн көрдөстө.

Николай Егорович Винокуров-Урсун 75 сааһын хамсык ыарыы муҥутаан турар кэмигэр туолбута. Онон улаханнык бэлиэтээһин буолбатаҕа. Ити бэлиэ түгэҥҥэ норуот суруйааччыта Баһылай Харысхал Урсуну төрөөбүт күнүнэн эҕэрдэлээн уонна  литератураны, искусствоны олус үчүгэйдик билэрин туһунан эппит видеотын Литературнай түмэл үлэһиттэрэ экраҥҥа тыктаран көрдөрдүлэр.

Салгыы ахтыыны Урсун өр кэмҥэ бас эрэдээктэринэн үлэлээбит «Чолбон»  сурунаал  үлэһиттэрэ Гаврил Андросов, Данил Макеев, Уйбаан Осипов-Ойуур оҥордулар. Ол курдук, Гаврил Андросов Николай Егорович эдэр суруйааччылардыын сүрдээх үчүгэй ситими тутан үлэлэспитин, эдэр дьон литература хайысхаларыгар сөптөөх суолу тутуһалларыгар көмөлөспүт талаанын бэлиэтээтэ.

И.С. Жараев аатынан СӨ норуоттарын аудиовизуальнай нэһилиэстибэтин  Национальнай киинин методиһа Марина Винокурова Урсун кинилэр тэрилтэлэрин үлэлэригэр сүбэһиттээн тугунан да кэмнэммэт көмөнү оҥорбутун сырдатта. Ол курдук, 60-с, 70-с сылларга уһуллубут матырыйаалларга кимнээх уһуллубуттарын чуолкайдаан, биирдиилээн дьон ааттарын боротокуолга киллэртэрэн испитин кэпсээтэ.

Ахтыы киэһэни  тылбаасчыттар Альбина Борисова, Степан Сивцев уонна Намтан кэлбит делегация, ону таһынан Урсун аймах-билэ дьонноро истиҥ-иһирэх ахтыыларынан түмүктээтилэр.

 

«Чолбон»



Читайте дальше

Юмор ЧП Спорт СВО Отдых Обо всём Мир Культ